Quá trình tu bổ, tôn tạo di tích kiến trúc nghệ thuật Dinh Hoàng A Tưởng (năm 2024)
Sau đợt tu bổ, tôn tạo năm 2007, Dinh Hoàng A Tưởng trở thành điểm du lịch nổi tiếng trong và ngoài tỉnh, đón tiếp hành triệu lượt du khách tham quan. Do ảnh hưởng của thời gian, nhiều hạng mục tiếp tục bị hư hỏng. Mái ngói bị xô, gây nứt tường chắn mái, bờ nóc, bờ chảy ... gây thấm dột hư hỏng tường, sàn gỗ. Tường bị thấm lâu ngày, nhiều chỗ đã bị ải, rêu mốc. Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di tích, ngày 12/5/2023, UBND tỉnh Lào Cai đã ban hành Quyết định số 1141/QĐ-UBND phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi cho dự án tu bổ, tôn tạo di tích kiến trúc nghệ thuật Dinh Hoàng A Tưởng với tổng mức đầu tư hơn 11 tỷ đồng, do Sở Du lịch làm chủ đầu tư.
Quá trình trùng tu Dinh Hoàng A Tưởng năm 2024 được triển khai bài bản với sự tham gia của đội ngũ kiến trúc sư giàu kinh nghiệm, có sự thẩm định chặt chẽ từ
Cục Di sản Văn hóa và tư vấn chuyên môn của các chuyên gia trong và ngoài nước, đặc biệt là chuyên gia Pháp.
Trong quá trình thực hiện,
Sở Du lịch Lào Cai đã tổ chức hội thảo khoa học với sự tham gia của các nhà nghiên cứu, chuyên gia di sản và những người cao tuổi tại Bắc Hà – những nhân chứng từng chứng kiến sự thay đổi của di tích qua các thời kỳ. Từ các tư liệu thu thâp được và những ý kiến của những nhân chứng sống, nhóm chuyên gia đã khẳng định
màu nguyên gốc của Dinh Hoàng A Tưởng chính là màu trắng kem.
Đại diện đơn vị thi công nhấn mạnh:
“Khi trùng tu, chúng tôi luôn cố gắng giữ những đặc điểm gốc của công trình mà có được qua nghiên cứu. Công trình vốn như thế nào, chúng ta hãy làm như thế. Màu sắc hiện nay cơ bản là màu sơn cuối cùng của dinh.”
Các chuyên gia cũng cho rằng, ở nhiều công trình khác, khi trùng tu thường lựa chọn gam màu tối hoặc cố tình tạo hiệu ứng nhuốm màu thời gian, rêu phong. Tuy nhiên, cách làm đó chỉ là “giả cổ”, không phản ánh đúng tinh thần bảo tồn.
Công tác bảo tồn phải phục hồi nguyên trạng những đặc điểm gốc khi công trình được xây dựng.
Màu trắng kem của dinh cũng sẽ dần biến đổi theo thời gian dưới tác động của khí hậu, khiến công trình mang sắc thái rêu phong tự nhiên. Khi đó, du khách sẽ thấy gần gũi hơn, đồng thời cảm nhận rõ nét giá trị nguyên gốc của di tích.”
Việc trùng tu năm 2024 vì thế không chỉ góp phần
bảo tồn giá trị văn hóa – lịch sử mà còn tạo cơ sở để
khai thác tiềm năng du lịch, khẳng định quyết tâm của Lào Cai trong gìn giữ và phát huy các di sản kiến trúc độc đáo của vùng cao.
Chi tiết về quá trình tu bổ, tôn tạo năm 2024:
QUY HOẠCH TỔNG THỂ GIAI ĐOẠN 1
1.Quỹ đất quy hoạch mặt bằng tổng thể (giai đoạn 1).
Diện tích khu đất dự án Tu bổ, tôn tạo di tích kiến trúc nghệ thuật nhà Hoàng A Tưởng huyện Bắc Hà là 3.134 m2. Trong đó:
Diện tích khu đất dự án Tu bổ, tôn tạo di tích kiến trúc nghệ thuật nhà Hoàng A Tưởng huyện Bắc Hà là 3.134 m2. Trong đó:
- (1a), (1b) Cổng chính, cổng phụ.
- (2) Nhà quản lý: 36,0 m2
- (3) Nhà chính: 794,5 m2.
- (6) Nhà vệ sinh: 47,0 m2.
- (8) Đường hầm.
- (9) Nhà thờ họ Hoàng: 8,4 m2.
Sân vườn
2. Quy hoạch phân khu chức năng (giai đoạn 1).
Giữ nguyên hiện trạng phân khu chức năng của khu di tích với nhà chính là công trình trung tâm, các hạng mục phụ trợ, sân vườn nằm xung quanh di nhà chính. Quy hoạch phân khu với các chức năng chính:
- Phía trước nhà chính là khu đón tiếp, biểu diễn nghệ thuật.
- Nhà chính (bao gồm cả sân trong) là khu vực tham quan, trưng bày, diễn giải và khu làm việc của Trung tâm thông tin du lịch Bắc Hà.
- Phía sau và bên trái nhà chính là vườn hoa.
Các công trình cơ bản giữ nguyên vị trí hiện trang:
- Cổng chính và cổng phụ giữ nguyên vị trí hiện trạng. Cổng chính bỏ trụ cổng, mở rộng bậc lên xuống.
- Hai hạng mục nguyên gốc của dự án là nhà chính và đường hầm giữ nguyên vị trí hiện trạng. Nhà chính nằm tại trung tâm khu đất, cửa đường hầm nằm tại tường rào phia sau di tích.
- Các công trình phụ trợ: nhà quản lý, nhà nhà thờ họ Hoàng xây dựng năm 2007, giữ nguyên vị trí hiện trạng.
- Nhà vệ sinh vẫn nằm tại góc đông – bắc khu đất, nhưng hạ thấp cao độ nền.
- Phá dỡ các nhà tạm gồm: nhà nấu rượu, nhà bán sản vật Bắc Hà và nhà kho tạm. Hệ thống sân vườn, cây xanh:
- Cơ bản không thay đổi.
- Mở rộng 2 sân phía trước di tích.
- Điều chỉnh đường đi và vườn phía trước.
- Cơ bản giữ lại toàn bộ cây thân gỗ, cây lâu năm. Thay thế cây thảm, trồng thêm cây dọc theo tường rào phía đông – nam, khu vực tiếp giáp với các hộ dân.
