Nhà sàn của người Thái thường được dựng bằng gỗ chắc chắn, mặt sàn ghép bằng tre, bương hoặc gỗ và nâng cao khỏi mặt đất. Kiến trúc này giúp ngôi nhà thông thoáng, hạn chế ẩm thấp, tránh thú dữ, đồng thời thích ứng với điều kiện tự nhiên của miền núi. Nhìn từ bên ngoài, ngôi nhà có dáng cân đối, mái rộng, hai đầu hồi khum mềm mại như hình mai rùa. Trên đầu hồi một số ngôi nhà truyền thống có “khau cút” – hai thanh gỗ bắt chéo hình chữ X. Đây vừa là điểm nhấn kiến trúc, vừa mang ý nghĩa văn hóa, tâm linh và là dấu hiệu đặc trưng của nhà sàn người Thái đen vùng Mường Lò.
Không gian bên trong nhà được sắp xếp phù hợp với đời sống gia đình. Gian giữa thường dùng để tiếp khách và sinh hoạt chung; vị trí trang trọng dành để thờ cúng tổ tiên. Bếp lửa không chỉ dùng nấu ăn mà còn là nơi các thành viên quây quần, trò chuyện sau một ngày lao động. Mỗi góc nhà đều thể hiện nếp sống gắn kết, coi trọng gia đình và cộng đồng của người Thái.
Dưới mái nhà sàn, nhiều giá trị văn hóa truyền thống vẫn được gìn giữ. Người phụ nữ cần mẫn bên khung cửi, dệt nên những tấm thổ cẩm có hoa văn tinh tế. Người cao tuổi truyền dạy tiếng nói, chữ viết, những câu hát “khắp” và các điệu xòe cho thế hệ trẻ. Trong những ngày hội của bản làng, tiếng trống, tiếng chiêng vang lên, mọi người cùng nắm tay hòa vào vòng xòe đoàn kết. Đến thăm các bản làng của người Thái, du khách còn có cơ hội thưởng thức những món ăn đậm đà hương vị Tây Bắc như xôi ngũ sắc, cá suối nướng, thịt nướng và rau rừng. Những món ăn mộc mạc được chế biến từ sản vật địa phương thể hiện sự khéo léo, tinh tế của người dân. Bữa cơm bên bếp lửa cũng giúp du khách cảm nhận rõ hơn sự chân thành, nồng hậu của đồng bào Thái.