Khám phá chợ Cốc Ly, hình thức thú vị nhất là đi bằng đường thủy ngược dòng sông Chảy. Nếu muốn sở hữu vé thuyền, bạn có thể đăng ký tại Hợp tác xã dịch vụ thuyền sông tại Bảo Nhai. Thuyền được trang bị các vật dụng an toàn như áo phao, phao tròn, mỗi thuyền chỉ chở không quá10 du khách. Dòng sông chảy trong xanh thơ mộng với cuộc sống bình dị của những bản làng hai bên bờ sông. Đi hết 20km trên sông Chảy, rồi đi bộ thêm một đoạn không xa, bạn đã “chạm chân” đến chợ Cốc Ly.

Ngược dòng sông chảy.

Điểm hấp dẫn nhất ở chợ Cốc Ly là khu chợ trâu, đây là giao dịch quan trọng, mỗi tuần chỉ có một phiên nên được ưu tiên dành diện tích lớn. Khu chợ trâu nằm riêng biệt, chủ yếu là người dân địa phương đem trâu đến bán nhưng lại thu hút sự tò mò của rất nhiều du khách.
Người dân Bắc Hà chủ yếu dùng trâu để cày kéo, nên những con trâu đưa “lên sàn” phải là loại khỏe mạnh và béo nục nhất. Theo người dân bản địa, kinh nghiệm để chọn trâu phải dựa trên ba yếu tố quan trọng: lông ngắn, chân tròn, sừng cong. Với họ, con trâu là “đầu cơ nghiệp”, nên người ta chỉ bán trâu khi thực sự cần tiền để chi trả cho các việc lớn như cưới xin, ma chay, làm nhà…
Có những gia đình cách chợ nửa ngày đi bộ, để rọng trâu cho kịp phiên chợ, phải đi từ 2 giờ sáng nhưng không phải phiên chợ nào cũng giao dịch thành công. Phiên này không bán được lại mất nửa ngày đưa trâu về nhà, chờ phiên chợ sau ngã giá. Người bán được thì hỉ hả, còn người không may cũng chẳng lấy gì làm phiền muộn, chủ yếu họ xuống chợ để gặp gỡ, chuyện trò, làm vài ly rượu đến khi say mèm mới thư thả ra về.

Khu ẩm thực luôn thu hút đông đảo bà con dân tộc.     Ảnh: TL

Người Bắc Hà thường ăn thắng cố với mèn mén, đây được coi là sự kết hợp giữa các hương vị một cách hoàn hảo. Món mèn mén được đồ từ ngô nương say nhuyễn, có màu vàng ươm, ăn có vị bùi, ngọt và thơm thơm. Trong lúc chờ đợi thắng cố, bạn có thể nhờ chủ quán mua mèn mén, vì chợ Cốc Ly chỉ có duy nhất một hàng bán thắng cố và mèn mén. Mèn mén còn có thể ăn kèm với canh đậu, món này đơn giản nhưng lại có lợi cho sức khỏe.
So với thắng cố, những quán phở gà, phở chua, phở thịt lợn cũng không kém phần sôi động. Phở Bắc Hà đặc biệt ở chỗ được chế biến từ gạo nương nên thường có màu phớt hồng và hầu hết các gia đình có truyền thống đều tự chế biến bánh phở. Loại bánh này chỉ có hạn dùng trong một ngày vì không hề có chất bảo quản. Bạn có thể lựa chọn nhiều loại phở vì loại nào cũng ngon. Nếu chơi chợ vào ngày đông giá rét thì nên ăn phở gà chặt nóng, còn mùa hè thì hãy chọn một bát phở chua có dưa, có lạc và thịt xá xíu. Khi ăn, bạn có thể cho thêm một chút tương ớt Bắc Hà để cảm nhận vị cay nơi đầu lưỡi, rồi tận hưởng hương vị riêng biệt chỉ có ở phở cao nguyên.
Chợ Cốc Ly họp đến chiều mới tan, người dân lục đục ra về, có người sau lưng gùi đầy hàng hóa nhưng cũng không ít người tay không rời chợ. Họ xuống chợ, chơi chợ chỉ như thói quen vào ngày thứ ba hàng tuần. Không những thế, ngày này còn là dịp để những người bạn xa xôi xuống núi gặp gỡ chuyện trò, để những đôi bạn trẻ làm quen, tìm hiểu rồi yêu nhau.
Chơi chợ Cốc Ly, bạn cứ mua những thứ mình thích vì hàng hóa ở đây dân dã mà không hề đắt đỏ. Nếu khám phá Bắc Hà, bạn đừng quên chơi chợ Cốc Ly để được trải nghiệm những điều thú vị về cuộc sống thường ngày ở nơi cao nguyên trắng.